Mierznica czarna

Mierznica czarna - Ballota nigra

WYSTĘPOWANIE: archeofit dość pospolity na terenie Polski. Roślina ruderalna kwitnąca od czerwca do września. Spotykana na przydrożach oraz polach uprawnych /rzadziej/.

SUROWIEC: ziele, kwiat

ZBIÓR: Zbieramy ziele w czasie kwitnienia przy czym najlepiej jeśli jest to górne 25-30 cm rośliny. Czasem zbiera się kwiat lub same kwitnące szczyty zastępujące z powodzeniem kwiat.

PODSTAWOWE ZWIĄZKI CZYNNE: Zawiera diterpeny /marrubinę, ballotinon, ballotenol, ballonigrynę/, flawonoidy pochodne apigeniny i luteoliny, 0,01 olejku eterycznego, związki polifenolowe /fenolokwasy, garbinki/, betainę, stachydrynę, cholinę i sole mineralne. /H.Strzelecka Encyklopedia zielarstwa i ziołolecznictwo s.334/.

DZIAŁANIE: Wykazuje działanie uspokajające i obniżające ciśnienie tętnicze. Zmniejsza bóle zamostkowe, ogólnie poprawia samopoczucie chorych. Ponadto wykazuje działanie moczopędne A.Janda podaje, że także przeciwbólowe i regulujące cykl menstruacyjny.

DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE: W dawkach zalecanych działań ubocznych nie zaobserwowano. Nie jest polecana w ciąży i hipotonii.

ZASTOSOWANIE: W polskim ziołolecznictwie mierznica jest bardzo rzadko opisywana. Nie wymieniają jej zielarze początku XX wieku jak i nieco późniejsi. Pojawia się ona po raz pierwszy w książce H.Cybulska i inni Uprawa i zbiór ziół z 1956 roku. Pod koniec XX wieku i na początku XXI piszą o niej H.Strzelecka w swojej Encyklopedii zielarstwa, E.Zielińska i A.Sarwa. Głównym propagatorem tego cennego zioła jest Aniela Janda znana rzeszowska zielarka. Wszyscy oni polecają mierznicę w dolegliwościach nerwowych i psychicznych /depresja, neurastenia, stany lękowe, bezsenność, ogóle wyczerpanie psychiczne. Ponadto zalecają ją w przypadku migreny oraz zewnętrznie jako środek łagodzący bóle reumatyczne i nerwobóle /w postaci okładów/. Ponadto przywołana powyżej A. Janda poleca ją w stresie, depresji, wyczerpaniu nerwowym, lękach, wymiotach na tle nerwowym, zaburzeniach psychicznych, trudnościach z zasypianiem, dla regulacji cyklu miesiączkowego i innych chorobach kobiecych, hemoroidach /nasiadówki/, chorobach serca, migrenach, chorobie lokomocyjnej, bólach głowy na tle nerwowym, przeziębieniu. Podaje, iż  wykazuje działania przeciwcukrzycowe zwiększając przy tym skuteczność innych ziół przeciwcukrzycowych. Przy bólach głowy stosuje się wg niej ciepły okład. Przy skurczach narządów wewnętrznych poleca olejek przygotowany z kwiatów.
W ludowej medycynie rosyjskojęzycznej mierznicę stosuje się w tych samych przypadkach. Ponadto stosuje się jako moczopędny przy obrzękach różnego pochodzenia, kolkach żołądkowych, bolesnych menstruacjach, hipochondrii. Wewnętrznie i zewnętrznie /kataplazmy, okłady z rozparzonego ziela/ przy rwie kulszowej i bólach stawów i mięśni /tzw. darcie w nogach/ / В. И. Завражнов и др., 1977/.

STOSOWANA POSTAĆ ZIOŁA: Napar, nalewka, okłady, nasiadówki, olejek z kwiatów.

STOSOWANE DAWKI: 1 stołową łyżkę zalać szklanką wody i naparzać pod przykryciem do wystygnięcia. Pić 3 razy dziennie po szklance / И.Э.Акопов/

CIEKAWE RECEPTY:
Mierznica, ,głowienka lub kocimiętka – stosować przy migrenie /A.Janda/.
Mierznica, niecierpek – nasiadówki przy hemoroidach. /A.Janda/.
Mierznica, rumianek szlachetny /? chodzi pewnie o rumian rzymski Anthemis nobilis L./.leczy objawy nerwicy, depresji, stresu. Pomaga przy lękach, nudnościach i wymiotach na tle nerwowym oraz zaburzeniach psychicznych. /A.Janda/.

Surowiec zbierany ze stanowisk dzikorosnących na Lubelszczyźnie. Opakowanie: woreczek strunowy. Termin przydatności do użycia: 2 lata.

--