Berberyna – gdzie występuje naturalnie i w czym można ją znaleźć?
Od lat budzi zainteresowanie zarówno badaczy, jak i osób sięgających po suplementy. Nic dziwnego – jej obecność potwierdzono w wielu roślinach wykorzystywanych w różnych tradycyjnych systemach zielarskich na całym świecie.
W tym artykule dowiesz się, do czego służy berberyna i w jakich roślinach można ją znaleźć. Bo berberyna to nie tylko berberys zwyczajny!
Berberyna w skrócie
- Co to jest: naturalny alkaloid roślinny o intensywnie żółtej barwie.
- Główne działanie: wspiera regulację poziomu cukru we krwi, obniża cholesterol i trójglicerydy, może wspomagać odchudzanie.
- Gdzie występuje: berberys, Coptis, mahonia, gorzknik kanadyjski i kilka innych roślin – nigdy w żywności.
- Forma: wyłącznie jako suplement/ekstrakt – nie da się jej dostarczyć zwykłą dietą.
- Ważne: może wchodzić w interakcje z lekami (w tym na cukrzycę) – skonsultuj suplementację z lekarzem.
Spis treści
Czym jest berberyna?
Berberyna to naturalny związek pochodzenia roślinnego, zaliczany do alkaloidów. Występuje w określonych gatunkach roślin leczniczych, wykorzystywanych od wieków m.in. w tradycyjnej medycynie chińskiej.
Jednym z najlepiej opisanych obszarów działania jest wpływ berberyny na poziom cukru we krwi. Z tego względu berberyna bywa stosowana jako wsparcie w terapii cukrzycy typu 2 oraz insulinooporności (zmniejszenia wrażliwości tkanek na insulinę) jako element wspierający regulację glukozy we krwi.
Ponadto berberyna obniża poziom cholesterolu całkowitego, w tym cholesterolu LDL. Może prowadzić do obniżenia poziomu trójglicerydów poprzez regulację ekspresji receptorów wątrobowych.
Sprawdź także
Berberyna na cholesterol – czy naprawdę obniża poziom LDL i trójglicerydów?
Z uwagi na szeroki wpływ na szlaki metaboliczne, berberyna może wspomagać procesy związane z masą ciała i sprzyjać odchudzaniu. Dzieje się to głównie poprzez wpływ na metabolizm glukozy i lipidów. Może być wsparciem w utracie masy ciała w przypadku otyłości.
Należy pamiętać, że berberyna jest związkiem, który może powodować działania niepożądane.
Sprawdź także
Berberyna – przeciwwskazania. Kto nie powinien jej stosować?
Więcej o działaniu i właściwościach berberyny, jej ogromnym potencjale oraz skutkach ubocznych jej stosowania poczytasz w pozostałych naszych artykułach na jej temat!
Sprawdź także
Berberyna: właściwości, działanie przeciwwskazania. Na co działa berberyna?
Jak wygląda berberyna?
Berberyna to substancja o intensywnie żółtej barwie. W suplementach diety występuje jako proszek, często w kapsułkach. W surowcach roślinnych jej obecność powoduje żółte zabarwienie tkanek wewnętrznych, szczególnie drewna i przekroju korzeni lub kłączy roślin, takich jak berberys czy Coptis.
Czy wiesz, że…?
Berberyna jest tak intensywnie żółta, że dosłownie barwi drewno rośliny, w której się znajduje – jeśli przetniesz korzeń berberysu lub kłącze Coptis, zobaczysz wyraźnie żółty przekrój. To właśnie ten alkaloid odpowiada za tę charakterystyczną barwę.
Berberyna i jej naturalne źródła
Berberyna występuje naturalnie w roślinach z kilku rodzin botanicznych. Najczęściej pozyskuje się ją z berberysu zwyczajnego (Berberis vulgaris) i innych gatunków berberysu (Berberis spp.). Poza tym obficie występuje w kłączach Coptis chinensis (huang lian), korze wewnętrznej Phellodendron amurense (huang bai) oraz w kwiatach Mahonia aquifolium – mahonii pospolitej. Znajdziemy ją także w korzeniu Hydrastis canadensis – gorzknika kanadyjskiego (goldenseal) oraz w łodydze Tinospora cordifolia – guduchi. Berberyna znajduje się głównie w korzeniach, kłączach i korze (zależnie od gatunku), dlatego właśnie z tych surowców berberyna pozyskiwana jest do ekstraktów i preparatów typu suplement diety z berberyną.
Gdzie występuje berberyna?
| Roślina (rodzaj / gatunki) | Część rośliny | Zawartość berberyny | Region występowania |
|---|---|---|---|
| Berberys (Berberis spp.) – m.in. B. vulgaris, B. aristata, B. chinensis | Korzeń, drewno korzenia | Wysoka | Europa, Azja |
| Mahonia (Mahonia spp.) – m.in. M. aquifolium, M. japonica | Korzeń, kłącze, kwiaty | Średnia | Ameryka Północna, Azja |
| Coptis (Coptis spp.) – m.in. C. chinensis, C. japonica | Kłącze | Wysoka | Azja Wschodnia |
| Korkowiec amurski (Phellodendron amurense) | Kora wewnętrzna | Średnia | Azja Wschodnia |
| Gorzknik kanadyjski (Hydrastis canadensis) | Kłącze, korzeń | Średnia | Ameryka Północna |
| Guduchi (Tinospora spp.) – m.in. T. cordifolia, T. sinensis | Łodyga | Niska–średnia | Indie, Azja Południowo-Wschodnia |
| Arcangelisia (Arcangelisia flava) | Łodyga, owoce | Wysoka | Azja Południowo-Wschodnia |
| Venivel (Coscinium fenestratum) | Łodyga, kłącze | Wysoka | Indie, Sri Lanka |
| Żółcień amerykański (Xanthorhiza simplicissima) | Korzeń | Średnia | Ameryka Północna |
Czy berberyna występuje w żywności?
Nie. Berberyna nie występuje w żywności ani w produktach spożywczych, które stanowią element codziennej diety. Występuje tylko w roślinach, które wymieniłam, a one jako żywność są niejadalne :) Nie da się więc przyjmować jej w zwykłej diecie, należy celowo stosować berberynę, aby poczuć jej właściwości i działanie.
Berberyna – gdzie występuje najczęściej? Podsumowanie
Berberyna występuje naturalnie w wielu różnych roślinach, które nie należą do jednego regionu ani jednej tradycji zielarskiej. Pochodzą z bardzo różnych zakątków świata – od Dalekowschodniej Azji poprzez Europę aż po Amerykę Północną.
Rośliny te do dziś wykorzystywane są w różnych systemach medycznych: czy to w Ajurwedzie, czy TCM, czy w medycynie rdzennych ludów Ameryki Północnej. Stosuje się je w roli środków antybakteryjnych, przeciwzapalnych i ściągających – wewnętrznie i zewnętrznie.
Przed rozpoczęciem suplementacji należy dowiedzieć się, jak ją dawkować, jakie są skutki uboczne i przeciwwskazania. Warto też skonsultować się z lekarzem, ponieważ berberyna może nasilać działanie leków na cukrzycę.
Sprawdź także
Metformina a berberyna – czy można je łączyć?
Danka Błaszczak
Nasza ekspertka od suplementów. Z wykształcenia mgr dietetyki, absolwentka Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Pasjonatka zielarstwa i fitoterapii. Od 10 lat zajmuje się tematyką suplementów naturalnych. Analizuje źródła naukowe i na ich podstawie tworzy artykuły do naszego bloga oraz opisy produktów, które czytacie na stronie. Czuwa też nad merytoryką naszych treści. W swojej pracy kieruje się krytycznym myśleniem i odpowiedzialnością za słowo. Nie powiela popularnych opinii bez weryfikacji – zamiast je powtarzać, buduje własne stanowisko.