Co jest lepsze: pierzga czy propolis?

Oba wytwory spożywamy w celach prozdrowotnych – głównie wtedy, gdy nasza odporność potrzebuje wzmocnienia.

Oprócz pierzgi i propolisu stosujemy też pyłek pszczeli (czyli pyłek kwiatowy z dodatkiem pszczelich wydzielin uformowany w kulki przez pszczoły), mleczko pszczele, wosk pszczeli, jad pszczeli i oczywiście miód. Wszystkie te produkty pszczele to skarbnice związków czynnych, znane i używane przez człowieka od czasów starożytnych. Szczególnie cenione były w antycznym Egipcie jako elementy do luksusowej pielęgnacji skóry i ciała.

Ale wróćmy do pierzgi i propolisu. Czy któreś z nich jest lepsze od drugiego? A może oba są tak samo wartościowe i powinniśmy stosować oba?

A może odpowiedzią na to pytanie będzie kolejne pytanie – kiedy powinniśmy wybrać pierzgę, a kiedy propolis?

Propolis a pierzga – główne różnice

Zacznijmy od tego, czym dokładnie jest jedno i drugie.

Czym jest propolis i jak działa? Prozdrowotne właściwości propolisu

Propolis to lepka, żywiczna substancja, którą pszczoły wytwarzają z żywic i wydzielin roślin (np. z pąków i kory) i mieszają z woskiem oraz własnymi wydzielinami. W ulu działa jak materiał budowlany i ochronny – pszczoły używają go do zamykania szczelin, wzmacniania konstrukcji plastrów i tworzenia warstwy, która pomaga utrzymać w gnieździe warunki chroniące przed drobnoustrojami.

Propolis działa jak substancja ochronna. Hamuje rozwój szkodliwych bakterii i grzybów, działa antywirusowo i wykazuje właściwości przeciwzapalne. Prowadzi do wzmocnienia układu odpornościowego, szczególnie w obliczu infekcji. Stosuje się go raczej doraźnie niż długofalowo, ponieważ może wybić nieco naszej dobrej flory bakteryjnej jelit.

Na surowo jest niejadalny – musi zostać przetworzony. Robi się z niego ekstrakt, czyli nalewkę na mocnym alkoholu (70%). Taki sposób pozwala łatwo oddzielić naturalne zanieczyszczenia kitu pszczelego i wyciągnąć pełne spektrum związków czynnych. Nalewkę propolisową można następnie stosować doustnie lub zewnętrznie oraz dodawać do preparatów w sprayu i wykorzystać do sporządzenia maści.

[1, 2]

Więcej o propolisie przeczytasz w naszym artykule: Propolis – kit pszczeli: właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania

Czym zatem jest pierzga pszczela? Korzyści zdrowotne pierzgi

Pierzgę można określić jako biologicznie przetworzony pokarm pszczół. Technicznie rzecz biorąc, jest to pyłek kwiatowy zebrany przez pszczoły, uformowany w kulkę podczas lotu do ula, a następnie wniesiony do ula, zagęszczony, ubity w komórce ula, zalany miodem i poddany fermentacji mlekowej. Pszczoły dodają enzymy, które rozkładają nieco pyłek. W stworzonych warunkach zaczynają się rozwijać mikroorganizmy, dzięki którym zachodzi proces fermentacji.

Pierzga wyraźnie różni się od surowego pyłku pszczelego, czyli tych kulek, które formują pszczoły po zebraniu pyłku z terenu. Pyłek surowy jest ciężkostrawny i po zjedzeniu bez rozpuszczenia w wodzie może wywołać mdłości. Pierzga natomiast jest lekkostrawna i zdatna do jedzenia bezpośrenio. To ją też odróżnia od propolisu, który jest surowcem do przetworzenia, a nie czymś, co można zjadać od razu.

To po co pszczołom pierzga? Ponieważ dla pszczół, podobnie jak dla nas, ten pyłek w kulkach też jest niejadalny! Natomiast pyłek po fermentacji w postaci pierzgi jest jadalny dla pszczół i stanowi dla nich pokarm zapasowy.

I tutaj narodziło się w mojej głowie pytanie – to jak człowiek pozyskuje pyłek pszczeli zanim stanie się on pierzgą??

Człowiek robi coś sprytnego, ale nienaturalnego dla ula.

Pszczelarz montuje przy wylocie ula poławiacz pyłku – kratkę, przez którą pszczoła musi przejść, wracając z pola. Kulki pyłku odpadają z odnóży i wpadają do pojemnika. I koniec. Pszczoła nie wnosi tego pyłku do ula. Kurtyna :)

Pierzga – skład i właściwości

Prozdrowotne właściwości pierzgi obejmują jej wysoką wartość odżywczą oraz pozytywny wpływ na układ odpornościowy.

Pierzga jest bogata w białko i inne składniki odżywcze, które porzebne są pszczołom do życia. Znajdziemy w niej wolne aminokwasy, cukry, lipidy, kwasy organiczne, witaminy, kwasy tłuszczowe, składniki mineralne i polifenole, w tym flawonoidy. Jednak nie traktujmy pierzgi jako coś, co jest bardzo odżywcze też dla nas – dla małej pszczółki to jest kompletny pokarm, ale dla nas to jedynie mikro dodatek do jedzenia. Nie będziemy raczej w stanie zjeść tyle pierzgi, żeby dostarczyć sobie dużej ilości witamin, minerałów czy białka.

Jednakże może ona być naprawdę dobrym dodatkiem do codziennej diety.

Pierzga, podobnie jak propolis, wykazała w badaniach właściwości antybakteryjne i przeciwwirusowe, a także przeciwgrzybicze. [3]

Pierzga vs propolis – tabela porównawcza

	Pierzga	Propolis
Co to jest?	Fermentowany pyłek pszczeli, pokarm pszczół	Substancja wypełniająca szczeliny w ulu – pszceli kit
Działanie u człowieka	Delikatne wspieranie odporności, działanie antywirusowe, antybakteryjne	Silne działanie proodpornościowe, antywirusowe, przeciwdrobnoustrojowe, stymulacja mechanizmów obronnych
Forma	Kulki do jedzenia bezpośrednio	Niejadalny surowiec zdatny do spożycia dopiero w formie nalewki propolisowej
Cel stosowania	Jako przysmak, dodatek do diety	Jako suplement diety do kuracji wspomagających w infekcjach, na opryszczkę, infekcje gardła i górnych dróg oddechowych
Ryzyko alergii	Mniejsze	Większe, zwłaszcza alergie skórne
Czas stosowania	Stosowanie dowolne, może być długotrwałe	Stosowanie doraźne, do 14 dni

Pierzga a propolis: kiedy je stosować?

Nalewka propolisowa (propolis krople) to mocny zawodnik, który szybko Ci pomoże, jeśli dopadną Cię pierwsze oznaki infekcji. Zastosuj ją natychmiast, gdy tylko poczujesz specyficzne łaskotanie i dyskomfort w gardle. Sięgaj po nią także, gdy kichasz, masz cieknący nos czy ból głowy. Możesz ją zażywać na miodzie, dodać do ciepłego mleka z miodem albo zakroplić bezpośrednio na gardło. Nalewka propolisowa świetnie zwalcza też opryszczkę – aby szybko się jej pozbyć, najpierw zażyj nalewkę doustnie, a potem zakropl na opryszczkę i rób to kilka razy dziennie aż pęknie pęcherzyk opryszczki. Unikalne właściwości propolisu skłaniają mnie do tego, by mieć go przy sobie nawet w podróży.

A co z pierzgą? Drodzy czytelnicy, po zrobieniu dokładniejszego researchu uważam, że pierzga jest po prostu frykasem, rarytasem, smakołykiem – takim miłym dodatkiem do codzienności. Niewątpliwie ma swoje właściwości zdrowotne i bogactwo składników odżywczych, ale to nie jest podręczny środek na infekcje. Można ją porównać siłą do miodu – miód jest zdrowy, ale infekcji sam w sobie nie wyleczy. Nie zjemy szklanki miodu dziennie, tak samo jak nie zjemy słoika pierzgi. 

Czy można łączyć pierzgę z propolisem?

Oba te wyroby pszczele mogą być śmiało stosowane razem. Pamiętajcie jednak, że pierzgę można stosować do woli, a nalewkę propolisową przez ograniczony czas – do 14 dni.

Co lepsze – pierzga czy propolis: podsumowanie

Pierzga i propolis to dwa różne produkty pszczele. Działają trochę podobnie, ale ogólne efekty w organizmie człowieka i korzyści dla zdrowia dają różne. Propolis jest surowcem do sporządzenia nalewki propolisowej. Nalewka ta charakteryzuje się wyraźnym, intensywnym działaniem, przydatnym szczególnie w infekcjach bakteryjnych i wirusowych. Stosuje się ją przez 7 do 14 dni.

Pierzga natomiast jest ciekawym produktem spożywczym – sfermentowanym pyłkiem pszczelim, który można zjadać bezpośrednio. Choć zawiera składniki odżywcze i bioaktywne, a także wykazuje pewne właściwości przeciwdrobnoustrojowe, jej znaczenie dla człowieka nie wydaje się być duże. Pierzga jest cennym pokarmem dla pszczół, ale człowiek aż tyle jej nie zje, żeby poczuć istotne zmiany (sytuacja podobna jak z solą himalajską). Pierzga jest więc dodatkiem do diety porównywalnym raczej do miodu niż do preparatów o silnym działaniu.

Ja osobiście wybieram propolis! To znaczy nalewkę propolisową. Choć pierzgi na pewno chętnie bym spróbowała – dla smaku ;)

Napisała Danka Błaszczak

Źródła

1. 1. Propolis: Its Role and Efficacy in Human Health and Diseases. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9504311/
2. 2. Antibacterial Properties of Propolis. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6600457/
3. 3. Bee Bread as a Promising Source of Bioactive Molecules and Functional Properties: An Up-To-Date Review. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8868279/