Jak wygląda bluszczyk kurdybanek? Kiedy go zbierać? Podpowiadamy!

Nie dziwi nas to! Należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae) i jest powszechnie uznany za chwast. Tymczasem, to roślina znana w medycynie ludowej, sztuce kulinarnej oraz we współczesnym ziołolecznictwie. Czas zbioru rozciąga się od kwietnia do czerwca, a czasem można znaleźć dobre do zbioru okazy bluszczyka z małymi, fioletowymi kwiatami nawet na początku sierpnia.

Jak wygląda bluszczyk kurdybanek i jak go rozpoznać?

Bluszczyk kurdybanek to niska, płożąca się roślina, z pełzającymi pędami o długości nawet do pół metra! Zazwyczaj jednak łodyga ma do 15 cm [1]. Wyróżnia się pachnącymi, ząbkowanymi liśćmi i drobnymi kwiatami. Kolor kwiatów to fioletowo-niebieski, a liście mają barwę od ciemnej zieleni po purpurę. Mimo, że w nazwie ma słowo “bluszcz”, to nasz bohater nie jest rośliną pnącą – tworzy raczej rozległe dywany, płożąc się po ziemi.

Czy można go z czymś pomylić? Rośliny z rodziny jasnotowatych mają podobne do siebie liście, a także pokrój, jednak kurdybanek to roślina płożąca, porasta poszycie leśne. Najbardziej do niego podobna jasnota purpurowa rośnie wyraźnie w górę, przypomina pokrzywę, więc nie sposób ich pomylić. Dodatkowo znacząco różnią się zapachem – zarówno świeże, jak i suszone zioło ma intensywny, bardzo charakterystyczny, ziołowy zapach.

W razie wątpliwości zachęcamy do udania się na spacer ziołowy z doświadczoną fitoterapeutką lub fitoterapeutą – zielarstwo jest bardzo ciekawą dyscypliną i spotkanie z taką osobą może bardzo pomóc w stawianiu pierwszych kroków.

Jak wygląda kurdybanek?

Gdzie rośnie kurdybanek?

Kurdybanka znajdziesz bez trudu – rośnie dziko na łąkach, w lasach, parkach i zaroślach. Lubi stanowiska na skraju cienia i światła – szukaj go na brzegach lasów i na wyrębach. Występuje powszechnie w naszym klimacie i rośnie w całej Polsce, jednak ma swoją preferencję co do gleby – rośnie na świeżej, wilgotnej ziemi i nie lubi gliniastego podłoża [1].

Bluszczyk kurdybanek – jak zbierać i kiedy?

Właściwości bluszczyka kurdybanka zależą od tego, jaką ma ekspozycję na światło słoneczne. Im bardziej jest wystawiony na słońce, tym bardziej fioletowe i skurczone stają się jego liście, przy czym jednocześnie przybywa mu aromatu i smaku. Kurdybanek znajduje zastosowanie w kuchni – może z powodzeniem służyć jako przyprawa do twarożku, zupy warzywnej, dań mięsnych, dodatek do sałatek, tart na słono i gulaszy. Jest bardzo dobrym dodatkiem aromatycznym i urozmaica dietę.

Roślina zawiera garbniki, flawonoidy, gorycze (nie jest jednak gorzki w smaku), związki triterpenowe, witaminy, w tym witaminę C oraz nieco saponin. Kurdybanek ze stanowiska nasłonecznionego ma więcej swoich właściwości prozdrowotnych, niż okazy z cienia.

Gdy rośnie w ciemnym miejscu, liście są większe, wyraźniej ząbkowane, w kolorze ciemnozielonym. Takie nadają się na sałatki i pesto i można ich zjeść więcej na raz.

Bluszczyk kurdybanek – właściwości

Kurdybanek jako zioło jest obecny w tradycji ludowej od wieków. Ma także ważne miejsce we współczesnej fitoterapii. Dodawany do potraw wspomaga trawienie. Herbata z kurdybanka była stosowana w chorobach układu oddechowego – łagodziła podrażnione drogi oddechowe.

Na co pomaga kurdybanek?

1. Jest dobry na napar ziołowy stosowany w celu pobudzenia soków trawiennych. Może sprawdzić się przy odczuciu ciężkości w układzie pokarmowym. W celu poprawy trawienia należy przygotować napar z 1-2 łyżeczek ziela i pić po posiłku.

2. Zewnętrznie można stosować go do toników na skórę oraz wkręcać w maści. Jego ziołowo – korzenny aromat doda im ciekawą warstwę olfaktoryczną.

Kurdybanek – przeciwwskazania

Z uwagi na brak badań poświadczających bezpieczeństwo dla kobiet w ciąży i karmiących zaleca się konsultację z lekarzem przed zastosowaniem kurdybanka. Warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, jeśli występuje nadwrażliwość na roślinę.

Kiedy zbierać kurdybanek?

Zbiera się kwitnące ziele, ewentualnie liściaste łodygi, jednak zależy nam na liściach, nie samej łodydze. Należy zbierać go na suszenie w ciepłe dni, od kwietnia do czerwca, przed południem ale po obeschnięciu porannej rosy. Jeśli chcesz przygotować posiłek ze świeżej rośliny możesz zebrać go zanim wyparuje rosa.

Jak suszyć i przechowywać bluszczyk kurdybanek?

Należy suszyć go szybko, w cieniu, w temperaturze 35-40 stopni, w przewiewie. Przechowywać w szczelnie zamkniętym opakowaniu, w ciemnym i suchym pomieszczeniu. Tak przechowywany długo zachowa zapach i smak oraz swoje właściwości.

Źródła

1. 1. “Rośliny lecznicze” Jaroslav Kresanek, wydawnictwo Sport i Turystyka Warszawa, 1982 rok