Jak wygląda krwawnik pospolity? Jak go rozpoznać?

Krwawnik pospolity to urocza roślina z pierzastymi liśćmi.

To wieloletnia bylina o drobno podzielonych, pierzastych liściach i płaskich skupieniach niewielkich, zwykle białych kwiatów. Najłatwiej poznasz go po połączeniu dwóch cech: liści przypominających delikatne koronki lub miniaturowe paprocie oraz gęstego, niemal płaskiego kwiatostanu na szczycie wzniesionej łodygi. Roślina ma również charakterystyczny, intensywny ziołowy zapach. 1, 2, 3

Jak wygląda krwawnik pospolity?

Krwawnik pospolity (Achillea millefolium) to wieloletnia roślina, osiągająca w Polsce zwykle 20-80 cm wysokości. Widać go z daleka, bo rośnie w miejscach nasłonecznionych i tworzy gęste kępy.

Liście, łodyga i kwiaty krwawnika

Łodyga jest wzniesiona, podłużnie bruzdowana, zielona, czasem z brunatnym lub fioletowym odcieniem. W dolnej części zazwyczaj pozostaje nierozgałęziona lub rozgałęzia się tylko nieznacznie. 1

Najbardziej charakterystyczne są jednak liście. Są wąskie i wielokrotnie pierzasto podzielone na bardzo drobne odcinki. To właśnie od nich pochodzi człon millefolium, oznaczający „tysiąc liści”. Łacińska nazwa to Achillea millefolium, a nazwa rodzaju Achillea nawiązuje z kolei do Achillesa. 1, 4

Na szczycie pędu rozwija się skupienie wielu malutkich koszyczków kwiatowych. Z daleka może to wyglądać jak jeden duży biały kwiat, ale po zbliżeniu widać, że składa się z dziesiątek oddzielnych koszyczków. Taki kwiatostan to baldachogrono – jest zwykle płaski lub lekko wypukły. 1, 2

Jak rozpoznać krwawnik?

Najważniejsze cechy, po których możesz rozpoznać krwawnik pospolity:

• Wysokość: zwykle około 20-80 cm, czasem wyższy
• Łodyga: prosta, wzniesiona, podłużnie bruzdowana, zielona, może być lekko owłosiona i fioletowo nabiegła
• Liście: wąskie, bardzo głęboko i wielokrotnie pierzasto podzielone, wyglądają jak piórka lub miniaturowe liście paproci
• Kwiaty: bardzo małe, zwykle białe, czasem różowawe, środek koszyczka żółtawy
• Kwiatostan: liczne koszyczki zebrane w szerokie, spłaszczone lub lekko wypukłe baldachogrono
• Zapach: wyraźny, aromatyczny i ziołowy, szczególnie mocny po roztarciu liści
• Okres kwitnienia: w Polsce zwykle od czerwca do września, czasem do października
• Miejsce występowania: łąki, pastwiska, miedze, przydroża, murawy, skarpy, obrzeża lasów i inne nasłonecznione tereny

Jak wygląda młody krwawnik?

Młody krwawnik można rozpoznać jeszcze przed kwitnieniem, ponieważ początkowo tworzy przyziemną rozetę liściową. Jego pierzaste liście wyrastają więc prosto z ziemi. Można je wytropić na trawniku i zebrać do sałatki. 5

Krwawnik – zdjęcia

Na zdjęciach możesz porównać wygląd całej rośliny, pierzastych liści, białych kwiatów i charakterystycznego spłaszczonego kwiatostanu krwawnika pospolitego.

Z czym można pomylić krwawnik?

Jedną z podobnych roślin jest krwawnik kichawiec (Achillea ptarmica). Jego kwiaty również są białe, ale koszyczki są wyraźnie większe i jest ich mniej. Najłatwiejsza różnica dotyczy liści: kichawiec ma liście wąskie, lancetowate i drobno ząbkowane, ale nie są one pierzasto pocięte jak u krwawnika pospolitego. 6

Krwawnik może też z daleka przypominać dziką marchew (Daucus carota) i inne rośliny baldaszkowate, ponieważ wszystkie mogą mieć szerokie skupienia białych kwiatów. Dzika marchew tworzy jednak prawdziwy baldach: jego poszczególne „ramiona” rozchodzą się promieniście z jednego miejsca. U krwawnika po zbliżeniu zobaczysz natomiast liczne małe koszyczki typowe dla rodziny astrowatych. 1, 7

To ważne rozróżnienie przy zbiorze ziół, ponieważ niektóre gatunki z rodziny selerowatych są silnie trujące. Nie zbieraj więc rośliny tylko dlatego, że ma pierzaste liście i biały, płaski kwiatostan.

Gdzie rośnie krwawnik pospolity?

Krwawnik jest w Polsce pospolity na całym obszarze. Najczęściej spotkasz go w nasłonecznionych, raczej niezbyt mokrych miejscach: na łąkach, murawach, pastwiskach, przydrożach, miedzach, skarpach, obrzeżach lasów oraz terenach ruderalnych, czyli miejscach regularnie naruszanych przez działalność człowieka. 1

Może tworzyć większe płaty, ponieważ rozrasta się pod ziemią za pomocą kłączy i rozłogów. Achillea millefolium jest szeroko rozpowszechniony w strefie umiarkowanej. Występuje również w Ameryce Północnej. 2, 4

Samo siedlisko jest jednak tylko wskazówką. Łąka czy miedza nie potwierdza gatunku – decydują cechy rośliny.

Kiedy zbierać krwawnik?

Najlepiej od czerwca do września, czyli przez całe lato. Jeśli zbierasz krwawnik jako surowiec zielarski, pamiętaj, że zbieramy górną część. Tnij nożyczkami kwitnące wierzchołki pędów i nie wyrywaj rośliny z korzeniami!

Udanego polowania na ziele krwawnika. Zbieraj zioła!

Źródła

1. 1. Krwawnik pospolity – Wikipedia. https://pl.wikipedia.org/wiki/Krwawnik_pospolity
2. 2. Achillea millefolium L. – Botanical Society of Britain & Ireland. https://fermanagh.bsbi.org/achillea-millefolium-l
3. 3. Achillea millefolium – Plants of Louisiana, U.S. Geological Survey. https://warcapps.usgs.gov/PlantID/Species/Details/1946
4. 4. Achillea millefolium L. – Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:2294-2
5. 5. Forb Seedling Identification Guide – USDA Natural Resources Conservation Service. https://nrcs.usda.gov/plantmaterials/wapmcpu11331.pdf
6. 6. Achillea ptarmica – Royal Horticultural Society. https://www.rhs.org.uk/plants/314/achillea-ptarmica/details
7. 7. Daucus carota L. – Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:841063-1/general-information