Maral korzeń (leuzea)

Mieszkańcy Syberii znają i zbierają tę roślinę od co najmniej kilkuset lat. Z jej korzeni i liści sporządzają napary i nalewki. Nazwali ją „korzeniem marala”, ponieważ jest ona jednym z ulubionych przysmaków jeleni marali. Pomysł na to, aby wykorzystać szczodraka narodził się w wyniku obserwacji tych zwierząt i spostrzeżenia, że marale po jego zjedzeniu stają się wyjątkowo ożywione i jurne.

Ludowa medycyna rosyjska i syberyjska zalecała stosowanie korzenia szczodraka na co dzień w celu zwiększenia sił witalnych, wytrzymałości i odporności na trudny, górski klimat, a także po przebytej chorobie, aby szybciej wrócić do dobrej kondycji. Mężczyźni przyjmowali nalewkę z korzenia szczodraka, aby poprawić swoje libido i wzmocnić organizm przed ciężką pracą fizyczną.

Dziś wiemy, że korzeń marala zawiera ekdysteroidy, odpowiadające w głównej mierze za jego działanie. Spośród nich najważniejszą rolę spełnia 20-hydroksyekdyzon (20E, ekdysteron), który od lat jest przedmiotem badań naukowych. Ekdysteroidy to związki odkryte po raz pierwszy u owadów, regulujące ich linienie. Występują także w świecie roślin. Podane człowiekowi wykazują interesujące działanie, podobne do działania męskich hormonów płciowych. W rezultacie obserwuje się wzrost energii i siły, wzmocnienie mięśni i poprawę sprawności seksualnej. W tym roku pojawiło się badanie z udziałem 46 trenujących mężczyzn, którym podawano 20E. Po 10 tygodniach eksperymentu autorzy zaobserwowali wzrost masy mięśniowej uczestników, sugerując wpisanie ekdysteronu na listę zakazanych środków dopingujących [1]. Warto zaznaczyć, że ekdysteroidy nie podnoszą poziomu testosteronu we krwi, a ich działanie anaboliczne wymaga dokładniejszego zbadania.

Szczodrak krokoszowaty to bylina z rodziny astrowatych. Występuje naturalnie w górach Ałtaj i Sajany na terenie Rosji, na wysokościach powyżej 1500 m.n.p.m. Wykształca grubą, owłosioną łodygę, dorastającą do 1,8 m wysokości. Jego liście są długie, pierzastosieczne. Kwiaty formują okazały, kulisty, purpurowy kwiatostan w kształcie koszyczka na szczycie łodygi, który przypomina kwiatostan ostu. Owoce to niełupki opatrzone puchem. Kłącze grube i zdrewniałe.