Ubichinon czy ubichinol – który koenzym Q10 wybrać?

Ubichinon to forma utleniona, a ubichinol to zredukowana forma koenzymu Q10 – aktywna i wykorzystywana w komórkach.

Obie biorą udział w produkcji energii w mitochondriach i działają jako antyoksydanty, neutralizując wolne rodniki [4, 5]. Różnią się jednak biodostępnością i sposobem wykorzystania przez organizm.

Wybór między ubichinonem a ubichinolem zależy głównie od wieku i celu suplementacji. W tym artykule podpowiem Ci, którą formę wybrać.

Czym jest koenzym Q10 i jak działa w organizmie?

Koenzym Q10 występuje w każdej komórce organizmu. Jest istotnym elementem łańcucha oddechowego, czyli produkcji ATP w mitochondriach. Ma działanie antyoksydacyjne, dzięki czemu chroni komórki przed szkodliwym działaniem wolnych rodników [4, 5].

Najwięcej CoQ10 znajduje się w tkankach o dużym zapotrzebowaniu na energię, takich jak serce, wątroba, nerki, mięśnie szkieletowe i mózg.

Suplementacja ubichinolem lub ubichinonem jest zalecana już po 30 roku życia, by zapobiegać efektom starzenia się organizmu. To wiek, w którym poziom CoQ10 zaczyna naturalnie spadać.

Poziom koenzymu Q10 spada również przez niektóre leki, np. statyny, przewlekły stres, intensywne treningi oraz choroby przewlekłe, np. układu sercowo-naczyniowego [1, 5].

Więcej na temat koenzymu Q10 napisała Danuta: Koenzym Q10 – właściwości i działanie.

Ubichinon a ubichinol – jaka jest między nimi różnica?

Koenzym Q10 występuje w dwóch formach: ubichinonu i ubichinolu. Różnią się budową, stabilnością i tym, jak organizm je wykorzystuje.

Ubichinol to zredukowana forma – aktywna i gotowa do użycia w komórkach. Ubichinon to utleniona forma koenzymu Q10, która musi zostać najpierw przekształcona.

Obie działają podobnie, ale różnią się tym, jak dobrze się wchłaniają i jak łatwo organizm może je wykorzystać – szczególnie wraz z wiekiem [5, 6].

Ubichinon vs ubichinol – porównanie

Cecha	Ubichinon	Ubichinol
Forma chemiczna	utleniona (nieaktywna)	zredukowana (aktywna)
Występowanie w suplementach	powszechnie dostępny	obecny w wyższej jakości suplementach
Dla kogo?	profilaktycznie dla osób młodych, bez problemów zdrowotnych	dla osób powyżej 40 r.ż., w chorobach układu krążenia, przy zaburzeniach metabolicznych
Cena	niższa	wyższa, ze względu na niższą stabilność (m.in. szczególna wrażliwość na działanie tlenu i światła)
Przyswajalność	niska	2-3 razy większa niż ubichinon
Konwersja w organizmie	przekształcany do ubichinolu	aktywna forma

Która forma koenzymu Q10 lepiej się wchłania?

Ubichinol wchłania się lepiej niż ubichinon, ale różnica nie jest taka sama u każdego.

Ubichinol to zredukowana forma koenzymu Q10, więc nie wymaga przekształcenia po wchłonięciu. Dzięki temu szybciej podnosi stężenie Q10 w osoczu, szczególnie u osób starszych [5, 6].

Ubichinon musi zostać przekształcony w ubichinol, żeby organizm mógł go wykorzystać. U młodszych osób ten proces działa sprawnie, dlatego różnice w efektach suplementacji ubichinonem a ubichinolem u młodych osób są mniejsze.

Obie formy trafiają do tego samego cyklu w organizmie i są stale przekształcane jedna w drugą. Ubichinon w ubichinol i odwrotnie. Różnica polega głównie na tym, jak łatwo organizm może z nich skorzystać na początku suplementacji.

Wchłanianie koenzymu Q10 zależy też od formy suplementu i obecności tłuszczu w posiłku spożywanym przed przyjęciem suplementu. To jednak nie jedyne znaczące czynniki wpływające na wchłanianie [5].

Ubichinon czy ubichinol – co wybrać w zależności od wieku i potrzeb?

Wybór między ubichinonem a ubichinolem nie powinien być przypadkowy. Organizm sam potrafi przekształcać jedną formę w drugą, ale z wiekiem i przy niektórych problemach zdrowotnych ten proces działa mniej wydajnie. Dlatego to, którą formę koenzymu Q10 wybrać, zależy głównie od wieku i stanu zdrowia.

Dla osób młodszych (20-40 lat)

U młodszych, zdrowych osób konwersja ubichinonu do ubichinolu działa sprawnie, dlatego w większości przypadków nie ma potrzeby sięgać po aktywną postać koenzymu Q10. Ubichinon zwykle w pełni wystarcza, bo organizm bez problemu przekształca go do aktywnej postaci. To stabilna i bardziej ekonomiczna opcja, która dobrze sprawdza się przy podstawowej suplementacji koenzymu Q10.

Po 40–50 roku życia

Z wiekiem spada poziom koenzymu Q10 w organizmie oraz zdolność przekształcania ubichinonu w ubichinol [4]. W takiej sytuacji ubichinol jest korzystniejszym wariantem, ponieważ jest już formą zredukowaną i nie wymaga dodatkowych przemian. Dzięki temu szybciej zwiększa jego dostępność w komórkach i jest sprawniej wykorzystywany przez organizm, szczególnie przy spadku energii i większym zmęczeniu.

Przy problemach sercowo-naczyniowych

Koenzym Q10 odgrywa ważną rolę w produkcji energii w komórkach serca i działa jako antyoksydant [4, 5]. W przypadku problemów sercowo-naczyniowych często lepiej sprawdza się ubichinol, ponieważ jest szybciej dostępny dla komórek i nie wymaga konwersji. Ma to znaczenie szczególnie u osób stosujących statyny, które obniżają poziom koenzymu Q10 [1].

Przy narażeniu na stres

W sytuacjach nasilonego stresu najlepiej wybrać ubichinol, ponieważ działa bezpośrednio jako antyoksydant i neutralizuje wolne rodniki. Nie wymaga przekształcenia, więc szybciej trafia tam, gdzie jest potrzebny. Może to mieć znaczenie przy codziennym stresie, intensywnym wysiłku lub w stanach zapalnych.

Dlaczego ubichinol jest droższy – czy warto dopłacić?

Ubichinol jest droższy, ponieważ to zredukowana forma koenzymu Q10, czyli forma aktywna, którą organizm może od razu wykorzystać. W przeciwieństwie do niej ubichinon to forma utleniona, która musi zostać przekształcona do ubichinolu w organizmie [4, 7].

Wyższa cena ubichinolu wynika też z jego technologii produkcji. Jest mniej stabilny niż forma utleniona koenzymu Q10, dlatego wymaga bardziej zaawansowanych procesów i odpowiedniego zabezpieczenia w suplementach [7].

Czy warto dopłacić? To zależy od Twojego wieku i stanu zdrowia.

Przy suplementacji Q10 warto pamiętać, że obie formy koenzymu Q10 mogą być skuteczne. Różnica polega głównie na tym, jak łatwo organizm może je wykorzystać i czy potrzebuje dodatkowego etapu przekształcenia [5, 7].

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Poniżej najczęściej zadawane pytania dotyczące koenzymu Q10.

Jaka forma Q10 jest najlepsza?

Ubichinol czy ubichinon? Ubichinol uznaje się za najlepszą formę koenzymu Q10. Jest łatwiej dostępny dla komórek i sprawdza się u każdego. Suplementacja ubichinonem sprawdza się u młodszych osób, które dobrze przekształcają go do aktywnej postaci. Ubichinol dużo lepiej sprawdza się u osób starszych lub przy większym zapotrzebowaniu, ponieważ jest łatwiej dostępny dla komórek [5, 6].

Czy ubichinon i ubichinol to to samo?

Nie. To dwie formy koenzymu Q10 – ubichinon to forma utleniona, a ubichinol to zredukowana forma koenzymu Q10. W organizmie są stale przekształcane jedna w drugą i pełnią wspólną funkcję w produkcji energii i ochronie przed stresem oksydacyjnym [4, 7].

Który koenzym Q10 zawiera ubichinol?

Ubichinol jest konkretną formą koenzymu Q10 dostępną w suplementach. Nie każdy preparat zawiera ubichinol. Wiele z nich zawiera ubichinon, czyli formę utlenioną. Informacja o formie zawsze powinna być podana na etykiecie produktu.

Czy ubichinol jest lepszy od ubichinonu?

Nie zawsze. Ubichinol jest łatwiej dostępny dla organizmu, ale u młodych i zdrowych osób ubichinon zwykle działa równie dobrze.

Czy ubichinol jest bardziej przyswajalny?

Tak, ubichinol to aktywna i lepiej przyswajalna forma koenzymu Q10. U większości osób może działać szybciej, ale u młodych i zdrowych różnice w efektach często są niewielkie – zarówno ubichinon, jak i ubichinol mogą się sprawdzić.

Źródła

1. 1. Coenzyme Q10 and statins: biochemical and clinical implications. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17482884/
2. 2. Safety assessment of coenzyme Q10 (CoQ10). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19096117/
3. 3. Plasma coenzyme Q10 response to oral ingestion of coenzyme Q10 formulations. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17482886/
4. 4. Koenzym Q10 – biosynteza i znaczenie biologiczne w organizmach zwierząt i człowieka. https://www.researchgate.net/profile/Ewa-Zapora/publication/7812722_Coenzyme_Q10_Its_biosynthesis_and_biological_significance_in_animal_organisms_and_in_humans/links/5aef50b2a6fdcc8508b9522c/Coenzyme-Q10-Its-biosynthesis-and-biological-significance-in-animal-organisms-and-in-humans.pdf
5. 5. Bioavailability of Coenzyme Q10: An Overview of the Absorption Process and Subsequent Metabolism. https://www.mdpi.com/2076-3921/9/5/386
6. 6. Comparative Bioavailability of Different Coenzyme Q10 Formulations in Healthy Elderly Individuals. https://www.mdpi.com/2072-6643/12/3/784