Ashwagandha a tarczyca – wpływ na niedoczynność tarczycy, chorobę Hashimoto i leki
Ashwagandha, czyli Withania somnifera, nie jest dla tarczycy neutralna.
Najczęściej mówi się o jej wpływie na stres, układ nerwowy i poziom kortyzolu, ale coraz częściej pojawia się też pytanie, czy może oddziaływać bezpośrednio na poziom hormonów T3 i T4 oraz funkcjonowanie tarczycy.
U osób z niedoczynnością temat ten budzi szczególne zainteresowanie. Objawy takie jak zmęczenie, spadek energii czy przyrost masy ciała skłaniają do szukania dodatkowego wsparcia poza standardowym leczeniem.
Jednocześnie niedoczynność tarczycy często współwystępuje z innymi problemami, takimi jak cukrzyca. To sprawia, że suplementy wpływające na układ hormonalny zaczynają być postrzegane jako element szerszego podejścia do zdrowia w dolegliwościach związanych z hormonami i metabolizmem.
Ashwagandha a tarczyca w skrócie
- Kierunek działania: ashwagandha “podkręca” tarczycę – zwiększa T4 i T3, a nie je wyrównuje.
- Niedoczynność: może pomóc, szczególnie subkliniczna – potwierdzone w badaniu RCT (spadek TSH, wzrost T3/T4).
- Nadczynność i Hashimoto z epizodami nadczynności: bezwzględne przeciwwskazanie – może nasilić objawy.
- Leki na tarczycę (Euthyrox, Letrox): może wymagać korekty dawki po 4–8 tygodniach – konieczna konsultacja z lekarzem.
- WAŻNE: zawsze monitoruj TSH, T3 i T4, jeśli łączysz ashwagandhę z lekami na tarczycę.
Spis treści
Jak ashwagandha wpływa na pracę tarczycy?
Ashwagandha jest uznawana za roślinę pro-tarczycową. Aktualne dane pokazują, że jej wpływ idzie raczej w jednym kierunku – roślina ta może zwiększać produkcję hormonów tarczycy, zwłaszcza T4, a więc pośrednio także i T3. To oznacza, że wpływ ashwagandhy na tarczycę polega bardziej na „podkręcaniu” jej działania niż na wyrównywaniu.
Jednocześnie istnieją opisy przypadków, w których ashwagandha prowadziła do objawów nadczynności tarczycy – czyli zbyt niskiego TSH i podwyższonego poziomu hormonów. Dlatego jeśli masz problemy z tarczycą i stosujesz duże dawki ashwagandhy – obserwuj swój organizm i regularnie się badaj!
Przeczytaj nasz przekrojowy wpis o ashwagandzie
Ashwagandha – na co pomaga, jakie ma właściwości i przeciwwskazania?
Polecane produkty z ashwagandhą
Ashwagandha a niedoczynność tarczycy
Stosowanie ashwagandhy w niedoczynności tarczycy może być ciekawym rozwiązaniem dla osób, które nie chcą brać leków lub stosują zbyt niskie dawki.
W badaniu typu randomized placebo-controlled trial (RCT) u osób ze stwierdzoną subkliniczną niedoczynnością tarczycy zastosowano 600 mg ekstraktu z korzenia ashwagandhy dziennie. Po 8 tygodniach odnotowano spadek TSH oraz wzrost T3 i T4. To pokazuje, że suplementacja ashwagandhą może realnie podnosić poziom hormonów tarczycy 1.
W badaniu RCT u osób z subkliniczną niedoczynnością tarczycy…
uczestnicy przyjmowali 600 mg ekstraktu z korzenia ashwagandhy dziennie przez 8 tygodni. W tej grupie odnotowano spadek TSH oraz wzrost poziomu T3 i T4 w porównaniu z placebo – konkretny dowód na to, że ashwagandha może realnie podnosić poziom hormonów tarczycy.
Ashwagandha a Hashimoto
Hashimoto to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, w którym układ odpornościowy atakuje własny gruczoł. Komórki tarczycy są stopniowo niszczone przez proces zapalny. Jako efekt zanikającej tkanki pojawia się spadek T3 i T4 oraz wzrost poziomu TSH.
Dlatego dla wielu osób z Hashimoto suplementacja ashwagandhą może okazać się pomocna – tylko trzeba odpowiednio ją zaplanować. Konieczne jest monitorowanie wyników i dopasowanie dawki do stosowanych już leków. Specjalista endokrynolog w porozumieniu z fitoterapeutą powinni pomóc dopasować dawki leków oraz ashwagandhy. Warto pomyśleć też o suplementacji ekstraktu z żywicy guggul – która podnosi poziom T3.
Czy wiesz, że…?
Hashimoto to nie zawsze “stała” niedoczynność! U wielu osób z tą chorobą tarczyca potrafi wahać się między niedoczynnością a nadczynnością, w zależności od etapu choroby i aktywności stanu zapalnego. To dlatego decyzja o suplementacji ashwagandhą przy Hashimoto musi być indywidualna, a nie oparta wyłącznie na samej diagnozie.
Należy pamiętać, że u wielu osób z Hashimoto nie występuje niedoczynność tarczycy. Takie osoby mogą na zmianę wpadać w niedoczynność lub nadczynność. W takim przypadku lepiej zrezygnować z ashwagandhy.
Uwaga: nie ma dowodów na to, że ashwagandha zmniejsza stan zapalny w Hashimoto. Nie ma też dowodów na to, że go zwiększa. Żadne dane nie pokazują, że psiankowate pogarszają Hashimoto czy że eliminacja psiankowatych poprawia przeciwciała tarczycowe.
Czy ashwagandha jest bezpieczna przy Hashimoto? Tak, jeśli monitorujesz swoje wyniki i szybko reagujesz na wszelkie nieprawidłowości.
Ashwagandha a nadczynność tarczycy – czy to bezpieczne?
Nie. Przy nadczynności tarczycy ashwagandha nie jest bezpiecznym wyborem. W tym przypadku regularna suplementacja może spotęgować nieprzyjemne skutki uboczne, takie jak: kołatanie serca, drżenie rąk, potliwość, chudnięcie i bezsenność.
Uważaj na to również wtedy, kiedy sięgasz po ashwagandhę, stosując leki z hormonami tarczycy. Nawet przy niedoczynności ten efekt może się sumować i wywołać nadczynność. Dlatego raz jeszcze – obserwacja i monitorowanie wyników!
Z czym nie łączyć ashwagandhy przy chorobach tarczycy?
Leczenie tarczycy opiera się na bardzo precyzyjnym ustawieniu dawkowania hormonów doustnych. Jeśli dołożysz suplement, który dodatkowo podnosi T3 i T4, możesz bardzo łatwo zaburzyć to, co opracował dla Ciebie lekarz. Dlatego należy traktować ten temat z dużą ostrożnością i powagą.
Ashwagandha a Euthyrox
Euthyrox zawiera lewotyroksynę, czyli syntetyczny hormon T4, który bezpośrednio wpływa na funkcje tarczycy i poziom hormonów. A zatem działanie ashwagandhy może nakładać się na działanie leku. W efekcie Twój poziom T4 i T3 może podnieść się zbyt wysoko i wpadniesz w nadczynność. Nie dzieje się to jednak od razu – potrzeba od 4 do 8 tygodni, żeby zaobserwować zmianę w samopoczuciu oraz w wynikach z krwi. Jeśli stosujesz hormony tarczycy i chcesz suplementować ashwagandhę, skonsultuj się z lekarzem w celu korekty dawki leku.
Ashwagandha a Letrox
Letrox działa tak samo jak Euthyrox, ponieważ zawiera tę samą substancję czynną. Oznacza to, że wpływ na funkcjonowanie tarczycy i poziom hormonów będzie identyczny, a ryzyko wynikające z połączenia z ashwagandhą pozostaje takie samo.
Przeciwwskazania do stosowania ashwagandhy przy chorobach tarczycy
W jakich chorobach tarczycy ashwagandha nie jest dobrym pomysłem?
- nadczynność tarczycy
- choroba Gravesa-Basedowa
- zapalenie tarczycy wywołujące nadczynność 2
- epizody tyreotoksykozy 3 4
Suplementacja ashwagandhy w przypadku wola jest bezpieczna. Po usunięciu tarczycy natomiast sytuacja jest taka sama jak wtedy, kiedy przyjmujesz hormony doustne.
Ashwagandha a tarczyca – podsumowanie
Ashwagandha może wpływać na poziom hormonów tarczycy na tyle istotnie, że trzeba monitorować ich poziom. Zwłaszcza w sytuacji, kiedy przyjmujemy leki. Najbardziej korzystny wpływ udokumentowany w badaniach obserwuje się u osób z subkliniczną niedoczynnością tarczycy, które jeszcze nie biorą doustnych hormonów.
W przypadku osób z chorobą Hashimoto sytuacja zależy od tego, czy stan zapalny wywołuje niedoczynność, nadczynność, czy jest neutralny dla pracy tarczycy. Przy niedoczynności można spróbować ashwagandhy, pamiętając o korekcie dawki hormonów doustnych i sprawdzaniu wyników z krwi.
Absolutnym przeciwwskazaniem do stosowania ashwagandhy jest nadczynność tarczycy i choroba Gravesa-Basedowa.
Źródła
- 1. Efficacy and Safety of Ashwagandha Root Extract in Subclinical Hypothyroid Patients: A Double-Blind, Randomized Placebo-Controlled Trial. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28829155/
- 2. Painless Thyroiditis by Withania somnifera (Ashwagandha). https://www.cureus.com/articles/235909#!/
- 3. Thyrotoxicosis with Ashwagandha: A Case Report. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm
- 4. Ashwagandha as a Unique Cause of Thyrotoxicosis Presenting With Supraventricular Tachycardia. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9035336/
Danka Błaszczak
Nasza ekspertka od suplementów. Z wykształcenia mgr dietetyki, absolwentka Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Pasjonatka zielarstwa i fitoterapii. Od 10 lat zajmuje się tematyką suplementów naturalnych. Analizuje źródła naukowe i na ich podstawie tworzy artykuły do naszego bloga oraz opisy produktów, które czytacie na stronie. Czuwa też nad merytoryką naszych treści. W swojej pracy kieruje się krytycznym myśleniem i odpowiedzialnością za słowo. Nie powiela popularnych opinii bez weryfikacji – zamiast je powtarzać, buduje własne stanowisko.