Czy kurkuma szkodzi na nerki?
U zdrowych osób kurkuma nie powoduje skutków ubocznych związanych z pracą nerek.
Data dodania:
|
Data aktualizacji:
|
Napisała:
Paula Masłoń
Jednak ze względu na znaczącą ilość szczawianów zawartych w tej przyprawie, jej duże ilości zwiększają ryzyko powstania kamieni nerkowych u osób predysponowanych [5]. W literaturze opisano również pojedyncze przypadki uszkodzenia nerek związane z długotrwałym stosowaniem dużych dawek kurkumy [8].
Ostryż długi (Curcuma longa), którego kłącze nazywamy kurkumą, podobnie jak imbir należy do rodziny imbirowatych (Zingiberaceae). Jest przyprawą wchodzącą w skład mieszanki curry. Zawiera kurkuminę – aktywny składnik o działaniu przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym. Wpływa na funkcjonowanie wielu narządów, w tym także nerek. Zmniejsza stres oksydacyjny i hamuje procesy włóknienia w tkance nerkowej [2, 3, 10]. Z tego powodu bada się jej potencjalne zastosowanie m.in. w przewlekłej chorobie nerek lub w uszkodzeniach nerek wywołanych lekami [2, 4].
W tym artykule omówię wpływ kurkumy i kurkuminy na zdrowie nerek. Czy kurkuma jest moczopędna? Czy faktycznie może zaszkodzić nerkom, a może ma na nie korzystny wpływ? Czytaj dalej, jeśli chcesz poznać odpowiedź na te i inne pytania!
Spis treści
- Kurkuma a nerki – co warto wiedzieć
- Kurkuma a nerki – co mówią badania?
- Czy kurkuma jest moczopędna?
- Czy kurkuma może powodować kamienie nerkowe?
- Kiedy kurkuma może zaszkodzić nerkom?
- Czy kurkuma jest bezpieczna dla osób z chorobami nerek?
- Ile kurkumy dziennie jest bezpieczne?
- Podsumowanie: czy kurkuma szkodzi na nerki?
- Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Kurkuma a nerki – co mówią badania?
Zawarta w kurkumie kurkumina (odpowiadająca za jej właściwości lecznicze) ogranicza stres oksydacyjny w tkance nerkowej i zmniejsza stan zapalny [3, 10]. To ważne, ponieważ właśnie te dwa mechanizmy często prowadzą do uszkodzeń komórek nerek. W modelach eksperymentalnych kurkumina hamowała również proces włóknienia, który odpowiada za postęp wielu przewlekłych chorób nerek [2].
Dowiedz się więcej: Kurkuma a kurkumina: różnice, jak stosować?
Pojawiły się także badania z udziałem ludzi. W części z nich sprawdzano wpływ suplementacji kurkuminą na podstawowe parametry funkcji nerek, takie jak poziom kreatyniny i mocznika. To dzięki właściwościom przeciwzapalnym kurkuminy. Wyniki wskazują na poprawę tych wskaźników oraz spadek markerów stanu zapalnego [1].
Zebrane dane pokazują więc jasno: kurkumina zawarta w kurkumie, dzięki swoim właściwościom przeciwzapalnym wspiera pracę nerek, które oczyszczają organizm z toksyn. Kurkumina wspiera ochronę komórek nerkowych i neutralizuje wolne rodniki, które mogą powodować ich uszkodzenie. Pozytywne działanie substancji zawartych w kurkumie nie oznacza jednak, że każda ilość kurkumy działa korzystnie – znaczenie ma przede wszystkim dawka i forma jej stosowania.
Czy kurkuma jest moczopędna?
Nie – kurkuma nie działa jak typowe rośliny moczopędne. Zioła takie jak pokrzywa, skrzyp czy mniszek wyraźnie zwiększają ilość wydalanego moczu. Kurkuma nie wykazuje takiego działania.
Badania kliniczne nad kurkuminą skupiają się głównie na jej właściwościach przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych. Związek ten zmniejsza stres oksydacyjny w tkance nerkowej i ogranicza stan zapalny [3, 10]. Dzięki temu może chronić komórki nerek przed uszkodzeniem. Nie oznacza to jednak działania moczopędnego. Kurkuma nie zwiększa produkcji moczu i nie działa jak klasyczne zioła stosowane przy zatrzymywaniu wody w organizmie.
Czy kurkuma może powodować kamienie nerkowe?
Kurkuma zawiera dużo szczawianów. To związki, które w organizmie łączą się z wapniem i tworzą kryształy szczawianu wapnia. Z takich kryształów powstaje większość kamieni nerkowych.
Po spożyciu kurkumy rośnie ilość szczawianów wydalanych z moczem [5]. Im więcej szczawianów trafia do moczu, tym łatwiej mogą tworzyć się kryształy i kamienie. Największy problem dotyczy spożywania kurkumy w dużych ilościach. Opisano też przypadki uszkodzenia nerek u osób, które przez długi czas przyjmowały wysokie dawki kurkumy [8]. Suplementy diety z kurkuminą, także te zawierające związki zwiększające przyswajalność, np. piperynę, nie zawierają szczawianów i nie powodują kamicy nerkowej.
U większości osób niewielkie ilości kurkumy używane jako przyprawa nie stanowią problemu. Większą ostrożność powinny jednak zachować osoby, które mają skłonność do kamieni nerkowych lub chorowały na kamicę.
Kiedy kurkuma może zaszkodzić nerkom?
U większości osób kurkuma używana w kuchni jest bezpieczna. Problemy pojawiają się przede wszystkim wtedy, gdy zaczynasz ją spożywać w dużych ilościach.
Największą ostrożność powinny zachować osoby ze skłonnością do kamieni nerkowych. W ich przypadku regularne spożywanie dużych ilości kurkumy może zwiększać ryzyko nawrotów kamicy [5]. Również u osób z przewlekłą niewydolnością nerek nadmiar kurkumy może być szkodliwy.
W literaturze opisano także pojedyncze przypadki niewydolności nerek związane z bardzo wysokim i długotrwałym spożyciem kurkumy [8]. Dotyczyło to jednak dużych ilości przyjmowanych przez długi czas. Na co dzień niewielkie ilości kurkumy dodawane do potraw nie stanowią problemu. Ryzyko pojawia się dopiero przy regularnym spożywaniu dużych ilości.
Czy kurkuma jest bezpieczna dla osób z chorobami nerek?
Jeśli masz problemy z nerkami, do kurkumy podchodź ostrożnie. Sama przyprawa w niewielkich ilościach nie wyrządzi Ci szkód, ale duże ilości mogą już nie być dobrym pomysłem.
Przy przewlekłej chorobie nerek dieta często wymaga ograniczenia niektórych składników. Największą uwagę trzeba zwrócić na zawartość szczawianów. Kurkuma zawiera ich sporo, a przy chorobach nerek organizm często gorzej radzi sobie z ich usuwaniem. Zwiększa to ryzyko odkładania się kryształów szczawianu wapnia w drogach moczowych.
Niewielkie ilości kurkumy w potrawach nie stanowią problemu. Przy chorobach nerek warto jednak unikać dużych dawek i regularnego spożywania dużych ilości tej przyprawy.
Dowiedz się również: czy kurkuma szkodzi na wątrobę?
Ile kurkumy dziennie jest bezpieczne?
W standardowej diecie kłącze kurkumy pojawia się w niewielkich ilościach – najczęściej jako przyprawa dodawana do potraw. Takie ilości zwykle nie stanowią problemu dla zdrowych osób.
Kurkuma zawiera stosunkowo dużo szczawianów. W 100 g kurkumy znajduje się około 1900 mg szczawianów, z czego większość stanowią szczawiany rozpuszczalne [15]. Oznacza to, że jedna łyżeczka kurkumy (około 2-3 g) dostarcza mniej więcej 40-60 mg szczawianów.
Dla porównania dieta niskoszczawianowa zalecana osobom z kamicą nerkową zwykle ogranicza ich spożycie do około 50-100 mg dziennie. Oznacza to, że już jedna łyżeczka kurkumy stanowi znaczącą część zalecanej dziennej dawki. Na przykład złote mleko – leczniczy napój ajurwedyjski – nie jest zalecany w takiej diecie, gdyż w jego skład wchodzi duża dawka kurkumy (zwykle 1 łyżeczka na 200 ml napoju).
Znaczenie ma także wpływ kurkumy na metabolizm szczawianów. W badaniu z udziałem zdrowych osób suplementacja kurkumą zwiększała ilość szczawianów wydalanych z moczem, co sprzyja tworzeniu kryształów szczawianu wapnia [16].
Podsumowanie: czy kurkuma szkodzi na nerki?
Jeśli używasz kurkumy jak każdej innej przyprawy – na przykład dodajesz ją do zupy, curry czy ryżu – nie masz powodów do obaw. W takich ilościach nie powinna szkodzić nerkom.
Warto jednak pamiętać, że kurkuma zawiera dużo szczawianów. Gdy pojawia się jej w diecie więcej, skutkiem ubocznym może być zwiększenie ich ilości w moczu. U osób ze skłonnością do kamieni nerkowych sprzyja to tworzeniu kryształów szczawianu wapnia.
Dlatego największe znaczenie ma ilość!
Kurkuma a nerki – FAQ
Czy kurkuma niszczy nerki?
Nie, kurkuma ani zawarta w niej kurkumina nie niszczą nerek. Dzięki właściwościom antyoksydacyjnym mogą wręcz wspierać ochronę nerek przed stresem oksydacyjnym.
Kto powinien unikać kurkumy?
Kurkumy, zwłaszcza w większych ilościach, powinny unikać osoby z przewlekłą chorobą nerek oraz kamicą nerkową. W takich przypadkach zalecana jest konsultacja z lekarzem przed suplementacją.
Czy kurkuma obciąża nerki?
U zdrowych osób kurkuma nie obciąża nerek. Jednak długotrwałe spożywanie dużych dawek kurkuminy może być niekorzystne dla osób z kamicą nerkową lub przewlekłą chorobą nerek.
Czy kurkuma jest dobra przy kamicy nerkowej?
Nie, kurkuma nie jest zalecana przy kamicy nerkowej. Może zwiększać poziom szczawianów, które łącząc się z wapniem, sprzyjają powstawaniu kamieni nerkowych.
Źródła
- 1. The effect of curcumin supplementation on renal function: A systematic and meta-analysis of randomized controlled trials. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1756464622004662
- 2. Curcumin in the Treatment of Kidney Disease: A Systematic Review with a Focus on Drug Interactions. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41300526/
- 3. The Protective Effects of Curcumin against Renal Toxicity. https://ter-arkhiv.ru/0929-8673/article/view/645070
- 4. Curcumin and Chronic Kidney Disease (CKD): Major Mode of Action through Stimulating Endogenous Intestinal Alkaline Phosphatase. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6271001/
- 5. Effect of cinnamon and turmeric on urinary oxalate excretion, plasma lipids, and plasma glucose in healthy subjects. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18469248/
- 6. Who Shouldn’t Consume Curcumin or Turmeric? https://nutritionfacts.org/video/who-shouldnt-consume-curcumin-or-turmeric/
- 7. Can excessive intake of turmeric cause kidney stones? https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/can-excessive-intake-of-turmeric-cause-kidney-stones/articleshow/116539733.cms
- 8. Oxalate nephropathy and chronic turmeric supplementation: a case report. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10962410/
- 9. Potential Nephrotoxic Sequel of the Kidney Following Exposure to Turmeric Extract in Adult Wistar Rats. https://nepjol.info/index.php/JCMSN/article/view/48718/45952
- 10. Renoprotective effect of the antioxidant curcumin: Recent findings. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3814973/
- 11. Scientific Opinion on the re-evaluation of curcumin (E 100) as a food additive. https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2903/j.efsa.2010.1679
- 12. Turmeric (Curcuma longa) and its major constituent (curcumin) as nontoxic and safe substances: Review. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29480523/
- 13. Efficacy and Safety of Curcumin and Curcuma longa Extract in the Treatment of Arthritis: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trial. https://www.frontiersin.org/journals/immunology/articles/10.3389/fimmu.2022.891822/full
- 14. Turmeric – Uses, Side Effects, and More. https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-662/turmeric#overview
- 15. Total and soluble oxalate content of some Indian spices. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22492273/

Paula Masłoń
Od 2022 roku tworzy treści dla Magicznego Ogrodu. Na co dzień pracuje jako doradca w laboratorium medycznym, pomagając pacjentom w doborze badań odpowiednich do stanu ich zdrowia. Prywatnie miłośniczka etnobotaniki i domowych kosmetyków. Uwielbia podróżować i poznawać nowe kultury poprzez studiowanie medycyny ludowej charakterystycznej dla danego regionu. Na własnej skórze sprawdza wszelkie zielarskie nowinki i obala powszechne mity na ich temat.