Maślan sodu – co to jest, jak działa i jak go stosować?

Odżywia komórki jelita i pomaga utrzymać szczelną barierę jelitową [8, 10].

Gdy jego ilość spada, jelita gorzej się regenerują. Łatwiej dochodzi do stanu zapalnego i problemów trawiennych [1, 5].

Dlatego suplementacja maślanem sodu jest cennym wsparciem dla przewodu pokarmowego. Jak dokładnie maślan sodu wpływa na jelita i kiedy warto go stosować? O tym opowiem w dalszej części artykułu. Zapraszam!

Co to jest maślan sodu?

Czym jest maślan sodu? Maślan sodu jest solą sodową kwasu masłowego (butyranu) – jednym z krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA). Ten kwas powstaje w jelicie grubym podczas fermentacji błonnika pokarmowego przez bakterie jelitowe, głównie Faecalibacterium prausnitzii i Akkermansia muciniphila [7].

Preparaty z maślanem sodu występują zwykle w formie kapsułek dojelitowych. Najczęściej są to kapsułki z mikropeletkami. Są to malutkie kuleczki, które chronią maślan przed wchłonięciem w górnym odcinku przewodu pokarmowego i umożliwiają jego uwolnienie w jelicie grubym. Dzięki temu wpływ maślanu sodu na układ pokarmowy jest bardziej odczuwalny.

Istnieją także naturalne źródła maślanu sodu. Jest to mleko krowie, owcze i kozie, masło oraz jogurty i dojrzewające sery. Mimo to, warto suplementować maślan sodu.

Jak działa maślan sodu i na co pomaga?

Maślan sodu działa w jelicie grubym. Tam oddziałuje bezpośrednio na nabłonek jelita oraz bakterie jelitowe. Ma szerokie zastosowanie u osób z uporczywymi dolegliwościami jelitowymi.

Kwas masłowy stanowi główne źródło energii dla kolonocytów, czyli komórek jelita grubego. Dzięki temu komórki szybciej się odnawiają i utrzymują ciągłość nabłonka [5, 8].

Dodatkowo maślan sodu wykazuje właściwości wzmacniające barierę jelitową, która oddziela wnętrze jelita od krwi i kontroluje, co może się do niej przedostać. Przepuszcza składniki odżywcze, a zatrzymuje bakterie i toksyny. Dzięki temu maślan wykazuje właściwości przeciwzapalne, zmniejsza produkcję cytokin prozapalnych, takich jak TNF-α i IL-6 [1, 4, 5, 8].

Maślan sodu to substancja zwiększająca udział korzystnych bakterii jelitowych, które produkują krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, w tym Faecalibacterium prausnitzii [7].

Suplementacja maślanu sodu poprawia funkcjonowanie jelit i ich regenerację. Zmniejsza wzdęcia, ból brzucha, biegunki i zaparcia.

Maślan sodu w formie suplementu znajduje zastosowanie w:

• zespole jelita drażliwego (IBS),
• chorobach zapalnych jelit, np. wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego i chorobie Leśniowskiego-Crohna,
• uszkodzeniu bariery jelitowej,
• SIBO/IMO (przerost bakterii w jelicie cienkim/przerost metanogenów),
• po antybiotykoterapii.

[2, 3, 5, 7, 8]

Maślan sodu na jelita – kiedy suplementacja działa najlepiej?

Maślan sodu działa na jelita najkorzystniej, gdy mikroflora jelitowa produkuje za mało kwasu masłowego. Najczęściej dzieje się tak przy małej ilości błonnika w diecie, po antybiotykach albo przy zaburzeniach mikrobioty.

Poniżej znajdziesz sytuacje, w których pomaga maślan sodu.

Bariera jelitowa

Maślan sodu maślan sodu jest substancją, która wzmacnia i regeneruje błonę śluzową jelita grubego.

Dzięki szczelnej barierze jelitowej mniej bakterii i toksyn przenika do krwi. [5, 8].

Maślan sodu a zespół jelita drażliwego (IBS)

W zespole jelita drażliwego jelito jest nadwrażliwe i często towarzyszy mu stan zapalny o niskim nasileniu.

Maślan sodu zmniejsza ten stan zapalny i poprawia pracę nabłonka. Wpływa też na sygnały nerwowe w jelicie, dzięki czemu zmniejsza nadwrażliwość trzewną.

Preparaty zawierające maślan sodu zmniejszają częstotliwość bólu brzucha i wzdęć oraz regulują wypróżnienia [3, 9].

Maślan sodu na zaparcia i wzdęcia

Maślan sodu poprawia pracę jelita grubego. Działanie maślanu sodu wspiera perystaltykę, czyli ruchy jelit odpowiedzialne za przesuwanie treści pokarmowej.

Przy zaparciach ułatwia wypróżnianie. Redukuje wzdęcia powstające w wyniku fermentacji, a także produkcję gazów.

Maślan sodu na refluks

Maślan sodu nie działa bezpośrednio na żołądek, ale może pośrednio zmniejszać objawy refluksu.

Jak już wiesz, poprawia pracę jelit i ogranicza wzdęcia. W konsekwencji zmniejsza się ciśnienie w jamie brzusznej, które sprzyja cofaniu treści żołądkowej. Dzięki temu maślan sodu może być pomocny w łagodzeniu objawów refluksu. Zmniejsza częstotliwość takich dolegliwości, jak zgaga i odbijanie.

Kiedy warto stosować maślan sodu?

Maślan sodu warto stosować przy problemach ze strony jelit i przewodu pokarmowego, szczególnie gdy:

• cierpisz na częste wzdęcia, bóle brzucha, zaparcia i biegunki,
• jesteś po antybiotykoterapii,
• Twoja dieta jest uboga w błonnik,
• doświadczasz przewlekłego stresu.

W takich sytuacjach jelitom często brakuje kwasu masłowego.

Jak stosować maślan sodu?

By zadbać o zdrowie układu pokarmowego, maślan sodu stosuj regularnie, zgodnie z zaleceniami producenta. Najczęściej suplementacja obejmuje od 300 do 1500 mg maślanu sodu dziennie, w zależności od preparatu i celu stosowania [3, 8].

Najczęściej przyjmuje się go 1-2 razy dziennie, popijając wodą.

Maślan sodu: przed czy po jedzeniu? Najczęściej zaleca się stosować maślan sodu w trakcie posiłku (zwłaszcza w połączeniu ze skrobią oporną) lub bezpośrednio po jedzeniu.

Maślan sodu: kiedy brać – rano czy wieczorem? Pora dnia ma mniejsze znaczenie niż regularność suplementacji. Przy dawkowaniu dwa razy dziennie najlepiej przyjmować kapsułki rano i wieczorem.

Jak długo stosować maślan sodu? Regeneracja nabłonka jelitowego wymaga czasu, dlatego suplementacja zwykle trwa co najmniej kilka tygodni. Przy przewlekłych problemach jelitowych maślan sodu stosuje się długoterminowo [3, 5, 9].

Jakie efekty daje maślan sodu w jelitach?

Przede wszystkim poprawia się praca jelit. Zmniejszają się wzdęcia, ból brzucha i problemy z wypróżnianiem. Nierzadko maślan sodu poprawia też tolerancję niektórych pokarmów i zmniejsza dyskomfort po jedzeniu.

Efekty suplementacji maślanem sodu nie pojawiają się od razu. Jelito potrzebuje czasu na regenerację, dlatego pierwsze zmiany zauważysz dopiero po kilku tygodniach regularnego stosowania.

Maślan sodu nie jest lekiem i nie działa doraźnie. Nie daje natychmiastowego efektu. Stopniowo wspiera regenerację nabłonka jelitowego i odbudowę mikrobioty [3, 5, 8].

Skutki uboczne i przeciwwskazania

Na początku suplementacji maślan sodu może powodować wzdęcia, przelewanie w jelitach, luźniejsze wypróżnienia lub dyskomfort w jamie brzusznej. Objawy zwykle ustępują po kilku dniach stosowania.

Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki preparatu. Ostrożność powinny zachować także osoby z ciężkimi chorobami przewodu pokarmowego oraz osoby przyjmujące wiele leków jednocześnie.

Maślan sodu a alkohol – nie opisano bezpośrednich interakcji, nie ma także badań potwierdzających bezpieczeństwo stosowania maślanu sodu przy równoległym spożywaniu alkoholu. Wiemy natomiast, że alkohol osłabia regenerację nabłonka jelitowego. Tym samym alkohol osłabia działanie wspierające jelita, które wykazuje maślan sodu.

Maślan sodu w ciąży i podczas karmienia piersią najlepiej stosować po konsultacji z lekarzem. Dotyczy to również dzieci. Maślan sodu dla dzieci powinien być dobierany indywidualnie, zależnie od wieku i stanu zdrowia.

Maślan sodu FAQ:

Odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania dotyczące maślanu sodu.

Czy maślan sodu działa?

Tak. Maślan sodu wspiera regenerację nabłonka jelita grubego, wzmacnia barierę jelitową i zmniejsza stan zapalny. Najczęściej stosuje się go przy problemach jelitowych, takich jak wzdęcia, zaparcia, biegunki i zespół jelita drażliwego [3, 5, 8].

Po jakim czasie działa maślan sodu?

Pierwsze efekty zwykle pojawiają się po kilku tygodniach regularnej suplementacji. Jelito potrzebuje czasu na regenerację.

W jakim celu stosuje się maślan sodu?

Maślan sodu stosuje się głównie aby wspomagać pracę jelit i przewodu pokarmowego. Pomaga odbudować nabłonek jelitowy i mikrobiotę po antybiotykoterapii oraz zmniejsza nieprzyjemne dolegliwości ze strony jelit.

Czy od maślanu sodu się chudnie?

Nie. Maślan sodu nie jest suplementem na odchudzanie i nie powoduje bezpośrednio utraty masy ciała.

Co jest lepsze: probiotyk czy maślan sodu?

To zależy od problemu. Probiotyk dostarcza bakterii jelitowych, a maślan sodu dostarcza kwasu masłowego, który odżywia komórki nabłonka jelita. Często stosuje się je razem.

Kiedy nie stosować maślanu sodu?

Maślanu sodu nie należy stosować przy nadwrażliwości na składniki preparatu. W ciąży, podczas karmienia piersią i przy ciężkich chorobach przewodu pokarmowego przed rozpoczęciem suplementacji maślanem sodu powinieneś skonsultować się z lekarzem.

Źródła

1. 1. Regulation of Intestinal Butyrate Transporters by Oxidative and Inflammatory Status. https://www.mdpi.com/2076-3921/15/1/48
2. 2. Non-Pharmacological Interventions Aimed at Changing the Gut Microbiota for Preventing the Progression of Diabetic Kidney Disease. https://www.mdpi.com/2072-6643/17/13/2112
3. 3. Effect of Sodium Butyrate Supplementation on Type 2 Diabetes—Literature Review. https://www.mdpi.com/2072-6643/17/11/1753
4. 4. Immunomodulatory Effects of Selected Non-Nutritive Bioactive Compounds and Their Role in Optimal Nutrition. https://www.mdpi.com/1467-3045/47/2/89
5. 5. Uptake and Advanced Therapy of Butyrate in Inflammatory Bowel Disease. https://www.mdpi.com/2673-5601/2/4/42
6. 6. Effect of Supplements on Endurance Exercise in the Older Population: Systematic Review. https://www.mdpi.com/1660-4601/17/14/5224
7. 7. Dietary Factors and Modulation of Bacteria Strains of Akkermansia muciniphila and Faecalibacterium prausnitzii: A Systematic Review. https://www.mdpi.com/2072-6643/11/7/1565
8. 8. Rola kwasu masłowego w patogenezie i leczeniu chorób jelit. https://www.researchgate.net/profile/Piotr-Radwan/publication/361810169_Rola_kwasu_maslowego_w_patogenezie_i_leczeniu_chorob_jelit_The_role_of_butyric_acid_in_intestinal_disease_pathogenesis_and_treatment/links/62c68ff4ad486e388f20600e/Rola-kwasu-maslowego-w-patogenezie-i-leczeniu-chorob-jelit-The-role-of-butyric-acid-in-intestinal-disease-pathogenesis-and-treatment.pdf
9. 9. Maślany w nieswoistych zapaleniach jelit. https://www.academia.edu/145560280/Ma%C5%9Blany_w_nieswoistych_zapaleniach_jelit
10. 10. Kwas masłowy. Wpływ na zdrowie w świetle badań naukowych. https://dietetycy.org.pl/kwas-maslowy/